केंद्र सरकारने नव्या Unified Pension Scheme (UPS) चा पर्याय सुरु केला आहे. सध्या National Pension System (NPS) मध्ये असलेल्या केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना 30 September पर्यंत UPS निवडण्याची संधी दिली आहे. रिटायरमेंटनंतर ठरलेली रक्कम निश्चित पेंशन म्हणून मिळावी अशी योजना UPS मध्ये आहे.

UPS चा लाभ कोण घेऊ शकतो

ही योजना 1 January 2004 नंतर सेवेत आलेल्या केंद्रीय सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी आहे. मात्र रेल्वे कर्मचारी, कॉन्ट्रॅक्ट स्टाफ आणि All India Services या योजनेत येणार नाहीत. 1 April 2025 नंतर नियुक्त होणाऱ्या नव्या कर्मचाऱ्यांनाही नोकरी सुरू झाल्यानंतर 30 दिवसांत UPS निवडण्याची मुभा आहे.

NPS आणि UPS मधला फरक

NPS हा शेअर बाजाराशी जोडलेला असल्यामुळे त्यावरील परतावा इक्विटी आणि डेट मार्केटच्या चढउतारांवर अवलंबून असतो. UPS मध्ये मात्र खात्रीशीर पेंशनची हमी आहे. UPS अंतर्गत किमान 10 वर्षे सेवा केलेल्या कर्मचाऱ्यांना दरमहा 10,000 रुपये पेंशन मिळेल. तर 25 वर्षे सेवा पूर्ण करणाऱ्यांना शेवटच्या 12 महिन्यांच्या सरासरी पगाराच्या 50% इतकी पेंशन दिली जाईल.

करसवलतीचे फायदे

NPS आणि UPS दोन्ही योजनांमध्ये कर्मचारी व नियोक्ता यांच्या योगदानावर Income Tax सूट मिळते. सरकारच्या 14% पर्यंतच्या योगदानावरही करसवलत आहे. UPS मध्ये सरकारचा अतिरिक्त 8.5% योगदान याला अधिक आकर्षक बनवतो.

UPS योजनेच्या खास बाबी

कर्मचारी व सरकार मिळून एकूण 20% योगदान करतात.
सरकारकडून अतिरिक्त 8.5% योगदान वेगळ्या फंडात जमा होतं.
स्वेच्छा निवृत्तीनंतरही 25 वर्षांची सेवा पूर्ण असल्यास पेंशनचा लाभ मिळतो.

लाडकी बहीण योजना: मार्च-एप्रिलचे ₹3,000 खात्यात जमा – मे महिन्याचा हप्ता कधी येणार?
रिटायरमेंटवेळी एकरकमी (lumpsum) रक्कम काढण्याचा पर्याय आहे. प्रत्येक 6 महिन्यांच्या सेवेसाठी मासिक पगाराच्या 10% प्रमाणे रक्कम मिळू शकते.

NPS वरून UPS कसे निवडावे

कर्मचारी ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन दोन्ही पद्धतींनी UPS निवडू शकतात.

ऑनलाइन पद्धत

eNPS पोर्टलला भेट द्या.

सोन्याचा भाव पुन्हा वाढला – आज ₹820 ने उसळी (19 May 2026)
PRAN नंबर आणि जन्मतारीख टाका.
‘NPS to UPS Migration’ निवडा.
मोबाईल/ईमेलवरील OTP ने सत्यापन करा.
डिक्लेरेशन वाचा, स्वीकारा आणि e-Sign करा.
आधार OTP टाकून प्रक्रिया पूर्ण करा.
अर्ज सबमिट झाल्यावर रसीद क्रमांक मिळेल.