Public Provident Fund म्हणजेच PPF ही दीर्घकालीन बचत आणि गुंतवणुकीसाठी सर्वाधिक लोकप्रिय योजना आहे. दीर्घ काळात चांगला परतावा आणि करसवलत मिळत असल्याने अनेक जण ही योजना निवडतात. वर्षाला किमान 500 रुपये जमा करणे अनिवार्य आहे; अन्यथा खाते ‘बंद’ होते. मात्र, चांगली गोष्ट म्हणजे बंद झालेले PPF खाते कधीही पुन्हा सुरू करता येते.
खाते पुन्हा सुरू करणे का महत्वाचे?
लोन आणि अंशत: पैसे काढणे बंद होते
PPF खाते बंद झाल्यावर ना खात्यावर कर्ज घेता येते, ना काही रक्कम काढता येते. या सुविधा खाते पुन्हा सक्रिय केल्यावरच मिळतात.
परिपक्वतेवर कमी लाभ
खाते बंद असल्यास परिपक्वतेवेळी फक्त जमा रक्कम आणि सामान्य दराने व्याज मिळते. खाते सक्रिय केल्यावर सर्व लाभ पूर्णपणे मिळतात.
करसवलतीचा लाभ थांबतो
सेक्शन 80C अंतर्गत करसवलत फक्त सक्रिय PPF खात्यावरच मिळते.
बंद PPF खाते कसे सुरू कराल?
PPF खाते पुन्हा सुरू करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे.
स्टेप 1: संबंधित बँक किंवा पोस्ट ऑफिस शाखेत जा
ज्या शाखेत खाते उघडले होते, तिथे जाऊन खाते सुरू करण्याची विनंती करावी.
स्टेप 2: पुनर्सक्रियन फॉर्म भरा
शाखेत मिळणाऱ्या फॉर्ममध्ये खाते क्रमांक आणि प्रलंबित ठेव याची माहिती भरावी.
स्टेप 3: प्रलंबित ठेव जमा करा
खाते जितक्या वर्षे बंद होते, त्या प्रत्येक वर्षासाठी 500 रुपये भरणे बंधनकारक आहे. उदा. खाते 3 वर्षे बंद असेल, तर 3 × 500 = 1500 रुपये जमा करावे लागतील.
स्टेप 4: दंड रक्कम जमा करा
प्रत्येक वर्षासाठी 50 रुपये दंड आकारला जातो. वरच्या उदाहरणात 3 वर्षांसाठी 150 रुपये दंड लागेल. अशा प्रकारे एकूण 1650 रुपये जमा करावे लागतील.
स्टेप 5: आवश्यक कागदपत्रे जमा करा
फॉर्म, पेमेंट स्लिप आणि गरज पडल्यास PPF पासबुक, ओळखपत्र व पत्त्याचा पुरावा अशा कागदपत्रांच्या प्रती द्याव्या लागतात. बहुतांश वेळी पासबुक आणि फॉर्म पुरेसे ठरतात.
स्टेप 6: पासबुक अपडेट करून घ्या
खाते पुन्हा सुरू झाल्यावर पासबुकमध्ये नोंदी अपडेट करून घेणे महत्वाचे आहे.
पुनर्सक्रियनसंबंधी महत्वाच्या सूचना
- PPF खाते सुरू करण्यासाठी कोणतीही कालमर्यादा नाही. परिपक्वतेपूर्वी कधीही सुरू करता येते.
- खाते परिपक्व झाले आणि सुरू केले नाही, तर त्याचे एक्स्टेंशन करता येणार नाही.
- खाते बंद असतानाही PPF दराने व्याज मिळत राहते.
- ही सर्व प्रक्रिया केवळ शाखेत जाऊनच करता येते.
PPF परिपक्व झाल्यावर काय?
जर खाते सक्रिय असेल, तर परिपक्वतेनंतर दोन पर्याय उपलब्ध असतात:
- कोणतेही योगदान न करता खाते चालू ठेवणे (Silent Mode)
- दरवर्षी योगदान देत खाते वाढवणे (Continuation Mode)
मात्र खाते बंद असेल, तर परिपक्वतेनंतर ते वाढवण्याचा पर्याय उपलब्ध राहत नाही.
