नोकरी सोडताच Provident Fund म्हणजेच PF Account निष्क्रिय होतो आणि त्यावर व्याज मिळणं थांबतं, असा समज अनेक कर्मचाऱ्यांमध्ये आढळतो. या भीतीपोटी अनेक जण घाईघाईने PF काढून घेतात किंवा आपल्या बचतीबाबत अनावश्यक चिंता करतात. प्रत्यक्षात Employee Provident Fund Organisation म्हणजेच EPFO चे नियम कर्मचाऱ्यांची दीर्घकालीन बचत सुरक्षित ठेवण्यासाठी तयार करण्यात आले आहेत.
नोकरी बदलल्यानंतरही व्याज सुरू राहते
PF Account जर Universal Account Number म्हणजेच UAN शी लिंक असेल, तर नोकरी सोडल्यावर किंवा बदलल्यानंतरही त्यावर व्याज मिळणं बंद होत नाही. नव्या नोकरीतून मासिक योगदान सुरू नसलं, तरी EPFO दरवर्षी जमा रकमेवर व्याज जोडत राहते. ही प्रक्रिया तुम्ही 58 वर्षांचे होईपर्यंत किंवा संपूर्ण PF रक्कम काढेपर्यंत सुरू राहते.
36 महिन्यांनंतर इनएक्टिव, पण व्याज कायम
नोकरी सोडल्यानंतर पुढील 36 महिने PF Account Active मानला जातो. त्यानंतर तो Inoperative म्हणजेच इनएक्टिव श्रेणीत टाकला जातो. मात्र इनएक्टिव झाल्याचा अर्थ व्याज थांबतं असा नाही. EPFO अशा खात्यांवरही जाहीर केलेल्या दरानुसार व्याज देत राहते. Financial Year 2024-25 साठी PF Interest Rate 8.25% निश्चित करण्यात आला आहे, जो सुरक्षित गुंतवणूक पर्यायांमध्ये आकर्षक मानला जातो.
करिअर ब्रेकमध्येही सुरक्षित बचत
नवी नोकरी तात्काळ न मिळाल्यास, करिअर ब्रेक घेतल्यास किंवा स्वरोजगार सुरू केल्यासही PF मधील रक्कम निष्क्रिय होत नाही. EPFO कडून दरवर्षी व्याज जोडले जात असल्याने तुमची बचत हळूहळू वाढत राहते. त्यामुळे नियमित उत्पन्न नसलेल्या काळात PF हा एक मजबूत Financial Safety Net ठरतो.
Tax नियम समजून घेणं महत्त्वाचं
PF वर व्याज मिळत असलं, तरी Tax Rules समजून घेणं तितकंच आवश्यक आहे. नोकरी सोडल्यानंतर PF Account वर मिळणारं व्याज ‘Income from Other Sources’ म्हणून गणलं जातं. एखाद्या आर्थिक वर्षात हे व्याज Rs. 50000 पेक्षा जास्त असल्यास TDS लागू होऊ शकतो. योग्य नियोजन केल्यास PF Withdrawal आणि Income Tax Return भरताना अडचणी टाळता येतात.
UAN लिंक का फायदेशीर ठरते
EPFO ने ‘One Member One EPF Account’ ही सुविधा सुरू केली आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांचे जुने सर्व PF Accounts एका UAN शी लिंक करता येतात. यामुळे संपूर्ण बचत एका ठिकाणी दिसते, Interest Tracking सोपी होते आणि Transfer किंवा Final Claim करताना अडचणी येत नाहीत. EPFO Portal आणि UMANG App च्या मदतीने कर्मचारी PF Balance, Passbook आणि Interest Details सहज पाहू शकतात.
PF Growth थांबत नाही
नोकरी सोडणं किंवा बदलणं हे PF वाढ थांबण्याचं कारण ठरत नाही. Account UAN शी लिंक असेपर्यंत इनएक्टिव असतानाही व्याज मिळत राहते. योग्य माहिती, Tax Planning आणि Account Consolidation यांच्या मदतीने PF Savings दीर्घकाळ सुरक्षित आणि फायदेशीर ठेवता येते.
