देशातील लाखो निवृत्त कर्मचारी आपले जीवन पेंशनवरच चालवतात. ही पेंशनच त्यांच्यासाठी एकमेव आर्थिक आधार असतो. मात्र, काही पेंशनधारक जर महिन्यांनमहिने पेंशनच काढत नाहीत, तर सरकार अशा व्यक्तींना रिकॉर्डमध्ये मृतक म्हणून नोंदवू शकते आणि त्यांच्या खात्यातील पेंशन थांबवली जाऊ शकते. या लेखात आपण हेच जाणून घेणार आहोत की किती महिन्यांनी पेंशन न काढल्यास असा धोका निर्माण होतो आणि ही सेवा पुन्हा सुरू करण्यासाठी कोणती प्रक्रिया आवश्यक असते.
6 महिन्यांहून अधिक काळ पेंशन न काढल्यास धोका
देशात कोट्यवधी पेंशनधारक आहेत आणि त्यांची माहिती व हालचालींची नोंद सरकारी प्रणालीमध्ये ठेवली जाते. जर एखाद्या पेंशनधारकाने सलग 6 महिने किंवा त्याहून अधिक काळ पेंशन काढलेली नसेल, तर तो व्यक्ती संशयित समजली जाते. अशा वेळी संबंधित खात्यामध्ये पेंशन थांबवली जाऊ शकते आणि अनेक प्रकरणांमध्ये त्या व्यक्तीस मृत घोषित केल्याची नोंद केली जाते.
हा नियम प्रामुख्याने फसवणूक रोखण्यासाठी आणि सरकारी डेटामधील अचूकता राखण्यासाठी लावला जातो. त्यामुळे पेंशनधारकांनी वेळोवेळी पेंशन काढणे आणि लाइफ सर्टिफिकेट अपडेट करणे आवश्यक आहे.
पेंशन बंद झाल्यास पुन्हा सुरु करण्याची प्रक्रिया
जर पेंशन काही कारणास्तव बंद झाली असेल आणि पेंशनधारक जिवंत असतानाही मृतक म्हणून नोंदवला गेला असेल, तर ही सेवा पुन्हा सुरू करण्यासाठी एक ठराविक प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते. सर्वात आधी, संबंधित व्यक्तीने स्वतः जिवंत असल्याचा पुरावा द्यावा लागतो. यासाठी आधार आधारित बायोमेट्रिक लाइफ सर्टिफिकेट सादर करणे आवश्यक असते, जे ऑनलाइनही सबमिट करता येते.
त्यानंतर पेंशन कार्यालय किंवा बँकेत एक लेखी अर्ज द्यावा लागतो, ज्यात मागील काही काळात पेंशन का काढलेली नाही याचे कारण स्पष्ट केले जाते आणि पुन्हा पेंशन सुरू करण्याची विनंती केली जाते. जर सर्व माहिती योग्य असेल आणि कागदपत्रे पूर्ण असतील, तर सरकार पेंशन पुन्हा सुरू करते.
पेंशनधारकांनी काळजी घ्यावी
सरकारने हे नियम पेंशन प्रणाली सुरक्षित व पारदर्शक ठेवण्यासाठी तयार केले आहेत. त्यामुळे पेंशनधारकांनी सहा महिन्यांपूर्वीच आपल्या खात्यातून पेंशन काढावी आणि दरवर्षी लाइफ सर्टिफिकेट अपडेट करणे विसरू नये. यामुळे अनावश्यक त्रास व विलंब टाळता येईल.
डिस्क्लेमर: या लेखात दिलेली माहिती विविध सरकारी मार्गदर्शक तत्वांवर आधारित आहे. कृपया खात्रीसाठी संबंधित बँक किंवा पेंशन कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
