Women Property Rights: पती-मुले नसतील तर महिलेची संपत्ती माहेरला की सासरला? हिंदू कायद्याचे उत्तर वाचा

Women Property Rights: नवी दिल्ली — एखाद्या विवाहित हिंदू महिलेचे मृत्युपत्र (Will) न करताच निधन झाले आणि तिचे पती व मुलेही हयात नसतील, तर तिच्या संपत्तीवर कोणाचा हक्क राहतो — माहेरचा की सासरचा? हिंदू उत्तराधिकार अधिनियमानुसार याचे उत्तर एकच नाही. संपत्ती कुठून आली यावर हक्क ठरतो — आणि हे उत्तर बहुतेकांना अनपेक्षित वाटते.

भारतात अनेक महिलांना उत्तराधिकाराच्या कायद्याबद्दल पूर्ण माहिती नसते. खाली तीन परिस्थितींनुसार नियम स्पष्ट केले आहेत.

Women Property Inheritance: तीन परिस्थिती, तीन वेगळे नियम

Hindu Succession Act: पुरुष आणि महिला — कायद्यातील फरक

सध्याच्या कायद्यात एक महत्त्वाचा फरक आहे. हिंदू पुरुषाचे निधन बिना मृत्युपत्राने झाल्यास त्याच्या आईला Class-1 वारस म्हणून सर्वात आधी हक्क मिळतो. मात्र महिलेच्या बाबतीत तिच्या माता-पित्यांना सर्वात शेवटचा क्रमांक आहे. या नियमावर टीका होते आणि हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित आहे.

Will (मृत्युपत्र): महिलांसाठी का आवश्यक आहे?

कायद्याच्या या गुंतागुंतीमुळे कायदेतज्ज्ञांच्या मते महिलांनी मृत्युपत्र करणे अत्यंत गरजेचे आहे. विशेषतः एकट्या, विधवा, घटस्फोटित किंवा आर्थिकदृष्ट्या अवलंबून असलेले माता-पिता असलेल्या महिलांसाठी मृत्युपत्र नसल्यास पुढील समस्या उद्भवू शकतात:

थोडक्यात — Key Points

• हिंदू उत्तराधिकार कायद्यानुसार महिलेची संपत्ती वाटपाचा नियम संपत्तीच्या मूळावर अवलंबून असतो
• स्वतः कमावलेली संपत्ती: पती-मुले नसल्यास सासरचे नातेवाईक आधी, माता-पिता तिसऱ्या क्रमांकावर
• माहेरून मिळालेली संपत्ती: वडिलांच्या वारसांकडे जाते, सासरचा हक्क नाही
• पती/सासऱ्यांकडून मिळालेली संपत्ती: पतीच्या वारसांकडेच जाते
• हिंदू पुरुषाच्या बाबतीत आईला Class-1 वारस — महिलेच्या बाबतीत माता-पित्यांना हा दर्जा नाही — हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित
• कायदेतज्ज्ञांच्या मते: मृत्युपत्र (Will) करणे महिलांसाठी अत्यंत आवश्यक