Daughter right on Father property: भारतीय समाजात अजूनही “मुलगी परकी” ही मानसिकता खोलवर रुजलेली दिसते. परंतु कायदा सांगतो की मुलगी आणि मुलगा — दोघांचेही पितृसंपत्तीवर समान हक्क आहेत. तरीही अनेक प्रकरणांमध्ये हा प्रश्न उपस्थित होतो की मुलीचा हक्क नेमका कधी लागू होतो? 💡
अशाच एका प्रकरणात छत्तीसगड हायकोर्टाने दिलेला ताजा निर्णय खूपच चर्चेत आहे आणि मुलींच्या वारसाहक्काबाबत नवी स्पष्टता देणारा आहे.
प्रकरण काय आहे? 🏠
- छत्तीसगडच्या सुरगुजा येथील रघमानिया नावाच्या महिलेने तिच्या वडिलांच्या संपत्तीवर हक्क मागितला
- 2005 मध्ये नागरी वाद दाखल केला
- तिचे वडील 1950-51 मध्येच निधन पावले होते
रघमानियाचा दावा: तिला कायदेशीर उत्तराधिकारी म्हणून हिस्सा मिळावा ✅
हायकोर्टाने काय सांगितले? ⚖️
13 October 2024 रोजी न्यायमूर्ती नरेंद्र कुमार व्यास यांनी निर्णय देताना स्पष्ट केलं:
🔹 जर हिंदू पित्याचा मृत्यू 1956 पूर्वी झाला असेल ➡️ वारसाहक्क फक्त मुलाला मिळेल ➡️ मुलगी दावा करू शकत नाही ❌
📌 पण! जर मुलगा नसेल, तर मुलगीच संपत्तीवर हक्कदार ✅
हा नियम मिताक्षरा कायदा (Mitakshara Law) नुसार लागू होतो.
मिताक्षरा कायदा म्हणजे काय? 📜
1956 पूर्वी वारसाहक्काचे निर्णय या पारंपरिक कायद्यानुसार घेतले जात:
| परिस्थिति | मुलीचा हक्क |
|---|---|
| पिता मृत + मुलगा जिवंत | ❌ हक्क नाही |
| पिता मृत + मुलगा नाही | ✅ पूर्ण हक्क |
कायद्यात बदल कधी झाला? 📅
- 1956: Hindu Succession Act — मुलींना मर्यादित हक्क
- 2005: मोठा बदल — मुलगा आणि मुलगी दोघांना समान हक्क
✅ त्यामुळे पित्याच्या मृत्यूची तारीख — हक्क ठरवण्यासाठी सर्वात महत्वाची 🔍
या निर्णयाचा परिणाम 📌
हा निकाल समाजात गैरसमज दूर करण्यास महत्वाचा —
- मुलींना संपूर्ण हक्क नेहमीच नसतो
- कायदा परिस्थिती पाहून हक्क देतो
- जुने प्रकरणे ऐतिहासिक कायद्यानुसार चालतील
🌟 आज मुलीचे हक्क समान आहेत — परंतु 1956 पूर्वी नाहीत!
Disclaimer: या लेखातील माहिती न्यायालयीन निर्णयांवर आधारित आहे. कोणत्याही वारसाहक्क प्रकरणात योग्य कायदेशीर सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.
