मुंबई, २२ मे २०२६: उन्हाळा आला की AC चालू होतो आणि महिनाअखेर वीजबिल पाहून घाम फुटतो. पण काही छोटे बदल केले तर वीजबिल खरोखरच लक्षणीयरित्या कमी होऊ शकते — आणि हे आम्ही नाही, Bureau of Energy Efficiency (BEE) आणि ऊर्जा तज्ञ सांगतात. महावितरणने देखील ग्राहकांना सकाळी ६ ते ९ आणि संध्याकाळी ५ ते ८ या ‘Peak Hours’ मध्ये जड उपकरणे वापरणे टाळण्याचे आवाहन केले आहे. हे ४ verified उपाय आजच करा.
महत्त्वाचे — BEE (Bureau of Energy Efficiency) ने २०२६ पासून सर्व नव्या AC साठी २४°C हे Default Temperature बंधनकारक केले आहे. ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंदाजानुसार या एका उपायाने देशात वार्षिक २४ अब्ज kWh वीज वाचू शकते.
उपाय १: AC चे तापमान २४°C ते २६°C वर ठेवा — BEE ची अधिकृत शिफारस
बहुतेक लोक AC १८°C किंवा २०°C वर ठेवतात — पण हे खूप महागात पडते. BEE च्या माहितीनुसार २४°C खाली प्रत्येक एक अंश तापमान कमी केल्यास वीजबिल ६ ते ८% वाढते. म्हणजे AC १८°C वर ठेवल्यास २४°C च्या तुलनेत ३६ ते ४८% जास्त वीज खर्च होते — आणि आराम तेवढाच असतो! २४°C ते २६°C हे BEE ने शिफारस केलेले आदर्श तापमान आहे. रात्री झोपताना Sleep Mode वापरा — यामुळे रात्रीचा वीजखर्च १५ ते २०% कमी होतो.
उपाय २: AC सोबत BLDC पंखा वापरा — वीजबिल आणखी कमी होईल
हा उपाय अनेकांना माहीत नाही — पण AC सोबत BLDC (Brushless Direct Current) पंखा एकत्र वापरल्यास खूप फायदा होतो. पंख्याचा वारा खोलीतील थंड हवा सर्वत्र पसरवतो, त्यामुळे AC २°C ते ३°C जास्त तापमानावर ठेवूनही तितकाच आराम मिळतो. याचा अर्थ आणखी १२ ते २४% वीज बचत! साध्या पंख्याचा वीजखर्च ७५ Watt असतो, तर BLDC पंखा फक्त २८ Watt वापरतो — म्हणजे ६५% वीज बचत.
उपाय ३: AC फिल्टर दर महिन्याला स्वच्छ करा — १०-१५% बचत
हे सर्वात सोपे आणि सर्वात दुर्लक्षित काम आहे. AC चे फिल्टर घाण झाल्यास हवेचा प्रवाह कमी होतो आणि कॉम्प्रेसरला दुप्पट मेहनत घ्यावी लागते. यामुळे वीजखर्च १०-१५% वाढतो. उन्हाळ्यात दर दोन ते तीन आठवड्यांनी फिल्टर स्वच्छ करा — हे घरीच ५ मिनिटांत होते. यामुळे वीज बचतीसोबत हवेची गुणवत्ताही सुधारते.
उपाय ४: Peak Hours टाळा — महावितरणचे आवाहन
महावितरणने ग्राहकांना सकाळी ६ ते ९ आणि संध्याकाळी ५ ते ८ या Peak Hours मध्ये AC, वॉशिंग मशीन, इस्त्री, मिक्सर अशा जड उपकरणांचा वापर टाळण्याचे आवाहन केले आहे. या वेळात विजेची मागणी सर्वाधिक असते, यंत्रणेवर ताण येतो आणि काही राज्यांत Peak Hour मध्ये वीजदर जास्त असतो. वॉशिंग मशीन रात्री किंवा दुपारी वापरणे, इस्त्री संध्याकाळी ८ नंतर करणे — असे छोटे बदल वीजबिल कमी करतात.
✅ या सवयी लावा
AC नेहमी २४°C ते २६°C वर ठेवा
AC सोबत BLDC पंखा चालू ठेवा
दर २-३ आठवड्यांनी AC फिल्टर स्वच्छ करा
रात्री AC Sleep Mode वर ठेवा
Peak Hours (सकाळी ६-९, संध्या. ५-८) मध्ये जड उपकरणे टाळा
❌ या चुका टाळा
AC १८°C किंवा त्याखाली ठेवू नका — थंड जास्त नाही, बिल जास्त होते
AC चालू असताना दरवाजे-खिडक्या उघड्या ठेवू नका
महिनोंमहिने फिल्टर न धुता AC वापरू नका
Peak Hours मध्ये वॉशिंग मशीन, इस्त्री वापरू नका
थोडक्यात — Key Points
- उपाय १: AC २४°C ते २६°C वर ठेवा — BEE शिफारस; १८°C वर ठेवल्यास ३६-४८% जास्त वीज खर्च
- उपाय २: BLDC पंखा वापरा — साध्या पंख्यापेक्षा ६५% वीज बचत; AC २°C जास्त तापमानावर ठेवता येतो
- उपाय ३: AC फिल्टर दर २-३ आठवड्यांनी स्वच्छ करा — घाण फिल्टरमुळे १०-१५% जास्त वीज खर्च
- उपाय ४: Peak Hours टाळा — महावितरणचे आवाहन; सकाळी ६-९ आणि संध्याकाळी ५-८ जड उपकरणे नको
- Source: BEE (Bureau of Energy Efficiency), महावितरण, ऊर्जा मंत्रालय
तुमच्या घरात AC आहे का? वीजबिल जास्त येते का?
हे ४ उपाय WhatsApp वर शेअर करा — प्रत्येक कुटुंबाला उन्हाळ्यात वीजबिल कमी करणे शक्य आहे!
