RBI Policy: अमेरिकेच्या केंद्रीय बँक फेडरल रिजर्व (Federal Reserve) ने इंटरेस्ट रेट (Interest Rate) कमी केल्यानंतर, सगळ्यांच्या नजरा आता भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे (RBI) वळल्या आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, RBI देखील व्याजदर कमी करण्याचा विचार करू शकते. मात्र, RBI ने आपली धोरणं देशाच्या आर्थिक परिस्थितीनुसारच ठरवणार असल्याचं स्पष्ट केलं आहे.

1. फेडरल रिजर्वचे (Federal Reserve) निर्णय

फेडरल रिजर्व (Federal Reserve) ने 18 सप्टेंबर रोजी 50 बेसिस पॉइंट्सनी इंटरेस्ट रेट (Interest Rate) कमी केली.
यामुळे फेडरल फंड रेट (Federal Fund Rate) 4.75% ते 5% च्या श्रेणीत आला आहे.
2020 नंतर प्रथमच फेडरल रिजर्व ने व्याजदरात कपात केली आहे.
पुढील डिसेंबरपर्यंत आणखी 50 बेसिस पॉइंट्सनी व्याजदर कमी करण्याचे संकेत दिले आहेत.
2024 मध्ये आणखी 100 बेसिस पॉइंट्स कमी होण्याची शक्यता आहे.

प्रश्न: अमेरिकेत इंटरेस्ट रेट (Interest Rate) कमी झाल्यानंतर RBI देखील व्याजदर कमी करेल का?

2. RBI चे रेपो रेट आणि मॉनेटरी पॉलिसी

ऑगस्ट महिन्यात RBI ने रेपो रेटमध्ये कोणताही बदल केला नाही; सध्या रेपो रेट 6.5% आहे.
RBI चे लक्ष्य किरकोळ महागाईचा (Retail Inflation) दर 4% ठेवण्याचे आहे.
ऑगस्टमध्ये किरकोळ महागाई 3.7% वर पोहोचली, जे मुख्यतः खाद्यपदार्थांच्या किंमती वाढल्यामुळे झाले आहे.

किरकोळ महागाईचे (Retail Inflation) वाढते प्रमाण:

जुलैमध्ये किरकोळ महागाई 3.5% होती.
ऑगस्टमध्ये ती किंचित वाढून 3.7% झाली, खाद्यपदार्थांच्या किंमतींच्या वाढीमुळे.

3. RBI ची पुढील मॉनेटरी पॉलिसी

RBI ची पुढील मॉनेटरी पॉलिसी कमिटी (Monetary Policy Committee) ची बैठक 7-9 ऑक्टोबर दरम्यान होणार आहे.

खाद्य महागाई 4.4% पर्यंत वाढण्याचा अंदाज आहे.
मध्यपूर्वेतील तणावामुळे पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतीवरही परिणाम होऊ शकतो.
याचा परिणाम मॉनेटरी पॉलिसीच्या निर्णयांवर होण्याची शक्यता आहे.

4. भारताच्या GDP वाढीवरील परिणाम

आर्थिक वर्ष 25 च्या पहिल्या तिमाहीत GDP वाढीचा दर 6.7% वर घसरला, जो गेल्या पाच तिमाहींमध्ये सर्वात कमी आहे.
RBI च्या अंदाजानुसार ही वाढ 7.4% होणे अपेक्षित होते, पण प्रत्यक्षात ती 40 बेसिस पॉइंट्स कमी झाली आहे.

5. किरकोळ महागाईवर (Retail Inflation) फोकस

वाढीमध्ये कमी असली तरी RBI चे लक्ष महागाई नियंत्रणावर आहे.

भविष्याविषयी अंदाज:

सध्या RBI तातडीने इंटरेस्ट रेट (Interest Rate) मध्ये बदल करेल अशी शक्यता कमी आहे.
मात्र, भविष्यात RBI कदाचित दोनदा 50-50 बेसिस पॉइंट्सनी व्याजदर कमी करण्याचा विचार करू शकते.

निष्कर्ष

सध्याच्या परिस्थितीत RBI चा मुख्य फोकस महागाई (Inflation) नियंत्रणावर आहे. तातडीने इंटरेस्ट रेट (Interest Rate) मध्ये बदल होण्याची शक्यता कमी आहे. मात्र, इकोनॉमिक परिस्थिती (Economic Situation) कशी विकसित होते, त्यानुसार RBI आपले निर्णय घेईल.