Bank Account Rules: जेव्हा एखादा व्यक्ती बँक खाते उघडतो, तेव्हा खाताधारक सहसा एक नॉमिनी निवडतो, म्हणजेच त्याच्यानंतर पैसे कोणाला मिळतील हे निश्चित करतो. परंतु, जर खाताधारक आणि नॉमिनी दोघांचाही अचानक किंवा वेगवेगळ्या वेळी मृत्यू झाला, तर ही स्थिती जटिल होऊ शकते. अशा परिस्थितीत, पैसे कुठे जातील? याचे उत्तर आहे, कायदेशीर वारस (legal heirs).
कायदेशीर वारस कोण असतात?
कायदेशीर वारस म्हणजे खाताधारकाच्या कुटुंबातील थेट संबंध असलेले लोक, जसे की पती/पत्नी, मुले, पालक किंवा भाऊ-बहिणी. परंतु, त्यांना पैसे मिळण्यासाठी बँकेला योग्य दस्तावेज दाखवावे लागतात. सर्वप्रथम बँकेला खाताधारक आणि नॉमिनीच्या मृत्यूची माहिती द्यावी लागेल. त्यानंतर मृत्यू प्रमाणपत्र आणि ओळख पटवणारे कागदपत्र (जसे की आधार किंवा PAN कार्ड) जमा करावे लागतात.
बँकेची प्रक्रिया काय आहे?
जर सर्व गोष्टी योग्य चालू असतील, तर बँक वारसांकडून डिस्क्लेमर लेटर किंवा कायदेशीर वारस प्रमाणपत्र मागू शकते. परंतु, जर पैशाची रक्कम मोठी असेल किंवा अनेक लोक दावा करत असतील, तर कोर्टातून उत्तराधिकार प्रमाणपत्र (sucsession certificate) घ्यावे लागेल. बँक हे कागदपत्र तपासेल आणि नंतर कायदेशीर वारसांमध्ये पैसे वाटेल. वाटप भारतीय उत्तराधिकार कायद्यांनुसार (जसे हिंदू उत्तराधिकार अधिनियम, 1956) होईल.
वसीयत असल्यास काय करावे?
जर खाताधारकाने वसीयत केली असेल, तर पैसे वसीयतप्रमाणे वाटले जातील. वसीयत नसल्यास, कायद्यानुसार कुटुंबातील सदस्यांमध्ये पैसे वाटले जातील. उदाहरणार्थ, पती/पत्नी आणि मुलांना समान हिस्सा मिळू शकतो. जर कोणताही वारस पुढे आला नाही, तर काही काळानंतर पैसे सरकारकडे जातात, परंतु असे खूप कमी होते.
खाताधारकांनी आपल्या संपत्तीचे नियोजन करताना वसीयत करणे नेहमीच फायदेशीर ठरते. यामुळे नंतरच्या टप्प्यात कुटुंबातील सदस्यांना त्रास होणार नाही आणि पैशाचे वाटप अधिक सुकर होईल.
डिस्क्लेमर: वरील माहिती केवळ सामान्य मार्गदर्शनासाठी आहे. कृपया व्यक्तिशः सल्ल्याकरिता आपल्या बँकेशी संपर्क साधा.
