भारतीय रेल्वेचे कन्फर्म तिकीट मिळवणे आजच्या काळात अनेकांसाठी मोठे आव्हान बनले आहे. विशेषतः सणासुदीच्या काळात, सुट्ट्यांमध्ये किंवा अचानक प्रवासाची गरज निर्माण झाल्यावर तत्काल तिकीट मिळवण्यासाठी लोकांची मोठी धावपळ सुरू होते. बुकिंग सुरू झाल्यानंतर काही सेकंदांतच सीट्स संपतात आणि अनेक जण वेटिंग लिस्टमध्ये अडकतात.
अशा परिस्थितीत अनेक प्रवासी एजंटकडे वळतात आणि अतिरिक्त पैसे देऊन तिकीट मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. मात्र IRCTC च्या अॅपमध्येच एक असे फीचर उपलब्ध आहे, ज्याचा योग्य वापर केला तर तिकीट बुकिंगचा वेग मोठ्या प्रमाणात वाढू शकतो. विशेष म्हणजे या फीचरमुळे काही सेकंदांत प्रवाशांची माहिती भरून पेमेंटपर्यंत पोहोचणे शक्य होते.
तत्काल तिकीट बुक करताना नेमकी अडचण कुठे येते?
तत्काल तिकीट बुकिंगमध्ये सर्वात मोठी समस्या म्हणजे वेळ. बुकिंग विंडो उघडल्यानंतर प्रत्येक सेकंद महत्त्वाचा असतो. अनेकदा सीट्स उपलब्ध असतात, पण प्रवाशांचे नाव, वय, लिंग, बर्थ प्रेफरन्स आणि ओळखपत्राची माहिती भरताना वेळ निघून जातो.
जेव्हा सर्व माहिती भरून ‘Submit’ केले जाते, तेव्हा अनेक वेळा सीट्स वेटिंगमध्ये गेलेल्या असतात. त्यामुळे चांगले इंटरनेट असूनही अनेकांना कन्फर्म तिकीट मिळत नाही. हीच समस्या सोडवण्यासाठी IRCTC ने ‘Master List’ हे खास फीचर उपलब्ध करून दिले आहे.
हे फीचर वापरल्यास प्रवाशांची माहिती आधीच सेव करून ठेवता येते. त्यामुळे बुकिंग सुरू होताच फक्त काही क्लिकमध्ये संपूर्ण माहिती ऑटोमॅटिक भरली जाते आणि वेळेची मोठी बचत होते.
काय आहे IRCTC चे ‘Master List’ फीचर?
IRCTC चे ‘Master List’ फीचर म्हणजे एक प्रकारची डिजिटल डायरी आहे. या फीचरमध्ये तुम्ही स्वतःची किंवा कुटुंबातील सदस्यांची माहिती आधीच सेव करून ठेवू शकता. यात नाव, जन्मतारीख, लिंग, बर्थ प्रेफरन्स आणि ओळखपत्र क्रमांक यासारखी माहिती समाविष्ट करता येते.
बुकिंग सुरू झाल्यानंतर प्रत्येक वेळी पुन्हा माहिती टाइप करण्याची गरज राहत नाही. ‘Add Existing Passenger’ किंवा ‘Select from Master List’ या पर्यायावर क्लिक केल्यानंतर सेव केलेली माहिती काही सेकंदांत फॉर्ममध्ये भरली जाते.
यामुळे तत्काल तिकीट बुक करताना सर्वात जास्त वेळ घेणारा भाग पूर्णपणे कमी होतो. विशेषतः सकाळी बुकिंग सुरू होताच सीट्स संपण्यापूर्वी पेमेंट पेजपर्यंत पोहोचण्यासाठी ही ट्रिक अत्यंत उपयुक्त मानली जाते.
Master List कशी तयार करायची?
सर्वप्रथम IRCTC Rail Connect अॅप किंवा अधिकृत वेबसाइट उघडून तुमच्या User ID आणि Password ने लॉगिन करावे लागेल. लॉगिन झाल्यानंतर होम स्क्रीनवरील ‘My Account’ या पर्यायावर क्लिक करावे.
यानंतर ‘My Master List’ हा पर्याय निवडावा. येथे ‘Add Passenger’ या बटणावर क्लिक करून प्रवाशाची संपूर्ण माहिती भरता येते. यात नाव, जन्मतारीख, जेंडर आणि बर्थ प्रेफरन्स टाकावा लागतो.
त्यानंतर आधार कार्ड किंवा पॅन कार्डसारखी ओळखपत्र माहिती भरून ‘Submit’ करावे लागते. एकदा माहिती सेव झाली की ती भविष्यातील प्रत्येक बुकिंगसाठी वापरता येते. एकाच Master List मध्ये अनेक प्रवाशांची नावे सेव करता येतात.
बुकिंगच्या वेळी कसा होतो फायदा?
तत्काल बुकिंग सुरू होताच ‘Book Now’ वर क्लिक केल्यानंतर प्रवासी माहितीचा पेज उघडतो. यावेळी अॅपमध्ये ‘Select from Master List’ असा पर्याय दिसतो. त्यावर क्लिक करून ज्या प्रवाशांसाठी तिकीट बुक करायचे आहे त्यांची नावे निवडावी लागतात.
नाव निवडल्यानंतर सर्व माहिती आपोआप भरली जाते. त्यामुळे वेगवेगळे तपशील टाइप करण्यासाठी वेळ घालवावा लागत नाही. यामुळे काही सेकंदांची बचत होते आणि तत्काल तिकीट कन्फर्म होण्याची शक्यता वाढते.
यानंतर थेट पेमेंट पेजवर जाऊन पेमेंट पूर्ण करता येते. जलद बुकिंगसाठी अनेक अनुभवी प्रवासी आणि नियमित रेल्वे वापरणारे लोक हे फीचर वापरत असल्याचे सांगितले जाते.
एजंटशिवाय तिकीट मिळवण्याची वाढू शकते शक्यता
अनेक लोकांना असे वाटते की तत्काल तिकीट फक्त एजंटमार्फतच मिळू शकते. मात्र योग्य तयारी आणि योग्य फीचर्सचा वापर केल्यास सामान्य युजर्सनाही कन्फर्म तिकीट मिळण्याची शक्यता वाढू शकते.
Master List फीचरमुळे बुकिंग प्रक्रिया अधिक वेगवान होते आणि वेळ वाचतो. विशेषतः मोठ्या शहरांमध्ये, सणासुदीच्या काळात किंवा अचानक प्रवासासाठी हे फीचर खूप उपयोगी ठरू शकते.
IRCTC चे हे छोटे पण प्रभावी फीचर अनेक युजर्सना अजूनही माहिती नाही. मात्र एकदा याचा योग्य वापर शिकला तर तत्काल तिकीट बुकिंगचा अनुभव खूप सोपा आणि जलद होऊ शकतो.
