आजकाल बँकांमध्ये Joint Fixed Deposit (FD) करणं ही खूप सामान्य बाब झाली आहे. लोक सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी आणि कुटुंबाच्या नावावर पैसे साठवण्यासाठी FD करतात. मात्र, जर तुम्ही तुमच्या पत्नी किंवा इतर कुटुंबीयांच्या नावावर जॉइंट FD केले असेल तर इनकम टॅक्स विभागाची नजर तुमच्यावर ठेवली जाऊ शकते. यामागील नियम समजून घेणं खूप आवश्यक आहे.
फिक्स्ड डिपॉजिटवरील व्याजावर कर लागू होतो
FD वरून मिळणारं व्याज हे तुमच्या उत्पन्नाचा भाग मानला जातो आणि त्यावर इनकम टॅक्स भरावा लागतो. FD जॉइंट असो वा सिंगल, कर भरण्याची जबाबदारी मुख्य गुंतवणूकदाराचीच असते. म्हणजेच, ज्याने FD मध्ये पैसे गुंतवले आहेत त्यालाच त्या व्याजावर कर भरावा लागतो.
जॉइंट FD वर टॅक्स नोटिस का येऊ शकते?
जर FD मध्ये पैसा पतीचा असेल पण खाते पत्नीच्या नावावर असेल, तर ही परिस्थिती बेनामी व्यवहार म्हणून मानली जाऊ शकते. अशा व्यवहारांवर टॅक्स विभाग नोटिस पाठवू शकतो आणि दंड देखील आकारू शकतो. कारण कर विभाग पतीची कमाई हीच FD मधील मूळ रक्कम असल्याचं गृहित धरतो. त्यामुळे चुकीच्या पद्धतीने नाव बदलून FD केल्यास अडचणी वाढू शकतात.
फॉर्म 15G आणि 15H भरताना काळजी घ्या 📝
अनेक लोक टॅक्स वाचवण्यासाठी फॉर्म 15G किंवा 15H भरतात ज्यामुळे बँक TDS कपात करत नाही. पण हा फॉर्म फक्त तेव्हाच भरता येतो जेव्हा तुमचं वार्षिक उत्पन्न करपात्र मर्यादेपेक्षा कमी असतं. जर चुकीची माहिती देऊन तुम्ही हा फॉर्म भरला, तर इनकम टॅक्स विभाग त्याला टॅक्स चोरी मानू शकतो आणि नोटिस पाठवू शकतो.
टॅक्स नोटिसपासून वाचण्यासाठी महत्वाच्या गोष्टी ✅
FD मध्ये प्रत्यक्षात पैसे कुणी गुंतवले आहेत हे स्पष्ट ठेवा
व्याजाची रक्कम योग्य प्रकारे ITR मध्ये दाखवा
जर FD मध्ये पैसा पतीचा असेल तर त्यांचे नाव प्रथम धारक (First Holder) असावे
फॉर्म 15G/15H फक्त तेव्हाच भरा जेव्हा तुम्ही पात्र आहात
FD चं स्टेटमेंट आणि रक्कमेचे पुरावे जतन करून ठेवा
निष्कर्ष
संयुक्त FD ही एक चांगली गुंतवणूक आहे कारण ती सुरक्षित असते आणि कुटुंबाच्या आर्थिक नियोजनासाठी उपयुक्त ठरते. पण कर नियम पाळणं तितकंच आवश्यक आहे. जर तुम्ही दुर्लक्ष केलं तर टॅक्स नोटिस आणि दंड दोन्ही भोगावे लागू शकतात. त्यामुळे FD करण्यापूर्वी आणि कर भरण्यापूर्वी एखाद्या कर सल्लागाराचा सल्ला घेणं शहाणपणाचं ठरेल.
Disclaimer: या लेखातील माहिती फक्त शैक्षणिक उद्देशासाठी आहे. इनकम टॅक्ससंदर्भातील कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी अधिकृत नियम तपासा किंवा आर्थिक तज्ञांचा सल्ला घ्या.
