EPFO Rule: संघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी पीएफमध्ये जमा केलेली रक्कम निवृत्तीनंतर मोठ्या आर्थिक आधाराचा स्त्रोत ठरते. काहीवेळा आवश्यकता असताना कर्मचारी पीएफ खात्यातून रक्कम काढतात. कर्मचारी भविष्य निधी संघटना (EPFO) विविध कारणांसाठी निधी काढण्याची सुविधा पुरवते.
EPF योजनेचा उद्देश (EPF scheme purpose) संघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीनंतरच्या आर्थिक स्थैर्याला सुनिश्चित करणे हा आहे. यामध्ये निवृत्ती निधी आणि पेन्शन (retirement fund and pension) यांचा समावेश आहे. परंतु, निवृत्तीपूर्वी काही विशेष गरजांसाठी कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या EPF खात्यातून अंशतः काढणी (partial withdrawal) करण्यास परवानगी असते.
अलीकडेच EPFO ने पैसे काढणी संदर्भातील नियमांमध्ये काही बदल केले आहेत, ज्यामुळे कराचा भार वाढला आहे. पाहूया, EPFO चा नवीन EPF नियम 2024 काय आहे?
EPF काढणीचे नवीन नियम 2024:
साधारणतः, जर तुम्ही नियमित नोकरी करत असाल आणि त्यात कोणताही खंड पडला नसेल, तर निवृत्तीपूर्वी तुम्हाला PF मधील रक्कम काढता येत नाही. मात्र, काही विशेष परिस्थितींमध्ये, जसे की वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, उच्च शिक्षण किंवा घर खरेदी अथवा बांधणीसाठी निधीची आवश्यकता असल्यास अंशतः काढणीची (partial withdrawal) मुभा मिळते.
जर एखाद्या कर्मचाऱ्याने त्याची नोकरी गमावली असेल, तर एक महिना बेरोजगार राहिल्यानंतर तो त्याच्या PF मधील 75% रक्कम काढू शकतो, आणि दोन महिन्यांनंतर तो 100% रक्कम काढण्यास पात्र ठरतो. मात्र, यासाठी त्याला बेरोजगारीची अधिकृत घोषणा करणे आवश्यक आहे.
30% कर कधी लागू होतो?
PF मधील रक्कम करमुक्त काढण्यासाठी (tax-free withdrawal), PF खातेदाराने किमान 5 वर्षे EPFO योजनेअंतर्गत योगदान दिलेले असणे आवश्यक आहे. तथापि, जर काढणीची रक्कम 50,000 रुपयांपेक्षा कमी असेल, तर कोणताही कर लागू होत नाही.
पण जर खाते उघडल्यापासून पाच वर्षांच्या आत काढणीची रक्कम 50,000 रुपयांपेक्षा जास्त असेल, तर PF खातेदाराला 10% TDS भरावा लागतो, बशर्ते त्याच्याकडे पॅन कार्ड (PAN card) असावे. पॅन नसल्यास, हा कर दर 30% असतो.
