केंद्र सरकार लवकरच सरकारी कर्मचाऱ्यांना आणि पेन्शनधारकांना रक्षाबंधनाचा मोठा बोनस देऊ शकते. महागाई भत्ता (Dearness Allowance – DA) वाढवण्याची शक्यता असून, सध्या 55% असलेला DA 58% ते 59% पर्यंत जाऊ शकतो, असा अंदाज आहे.
सरकार DA कधी आणि कसा वाढवते?
DA दर सहा महिन्यांनी म्हणजे जानेवारी आणि जुलै महिन्यात सुधारित केला जातो. केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीनंतर नवीन दर लागू होतात. मार्च 2025 मध्ये सरकारने अखेरचा DA हाइक जाहीर करत 2 टक्क्यांनी वाढ केली होती.
DA कसा ठरवला जातो?
DA म्हणजेच महागाई भत्ता हा CPI-IW (Consumer Price Index for Industrial Workers) या निर्देशांकावर आधारित असतो. CPI-IW मध्ये रोजच्या जीवनात वापरल्या जाणाऱ्या वस्तू – अन्नधान्य, इंधन, कपडे इत्यादींच्या किमतींचा विचार केला जातो.
श्रम मंत्रालयाच्या लेबर ब्युरोकडून दरमहा CPI-IW डेटा जाहीर केला जातो. त्याचा मागील 12 महिन्यांचा सरासरी दर (Average Index) काढून, 7व्या वेतन आयोगाच्या सूत्रानुसार DA ठरवला जातो.
DA कॅल्क्युलेशनचं सूत्र
DA (%) = [(AICPI - 115.76) ÷ 115.76] × 100
- AICPI: मागील 12 महिन्यांचा CPI-IW सरासरी (बेस ईयर 2016 = 100)
- 115.76: जानेवारी 2016 चा CPI-IW बेस दर
उदाहरणार्थ, जर AICPI = 139.10 असेल, तर:
DA = [(139.10 - 115.76) ÷ 115.76] × 100
= (23.34 ÷ 115.76) × 100
= 20.16%
याचा अर्थ – महागाई भत्ता सुमारे 20% च्या आसपास राहतो.
DA वाढीचा अंदाज: जुलै 2025
ताज्या आकडेवारीनुसार, जुलै 2025 पर्यंत CPI-IW सरासरी 143.3 राहिल्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे DA मध्ये 3 ते 4% पर्यंत वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे 55% वर असलेला DA वाढून 58% ते 59% होऊ शकतो.
सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी याचा अर्थ काय?
देशभरातील लाखो सरकारी कर्मचारी आणि निवृत्तिवेतनधारक यांच्यासाठी ही मोठी दिलासादायक बातमी ठरू शकते. विशेषतः रक्षाबंधनपूर्वी DA वाढ लागू झाल्यास अतिरिक्त आर्थिक लाभही मिळू शकतो.
सूचना: वरील माहिती ही उपलब्ध आकडेवारी आणि कॅल्क्युलेशनवर आधारित अंदाज आहे. प्रत्यक्ष निर्णय केंद्र सरकारच्या मंजुरीनंतर जाहीर केला जाईल.
