EPF म्हणजे नोकरी करणाऱ्या लाखो लोकांसाठीचा सर्वात विश्वासार्ह निवृत्ती निधी. या निधीत जमा होणारी रक्कम निवृत्तीच्या वेळी पूर्णपणे करमुक्त मिळते. मात्र 5 वर्षांपूर्वी ईपीएफची रक्कम काढल्यास कर लागू होतो का, टीडीएस वगळला जातो का—या प्रश्नांची उत्तरे अनेकांना स्पष्ट नसतात.
ईपीएफमध्ये 10 वर्षांनी मिळतो पेन्शनचा हक्क
ईपीएफचा मुख्य उद्देश म्हणजे कर्मचाऱ्याने नोकरी संपल्यानंतर मोठी आणि सुरक्षित रक्कम हातात मिळावी. 10 वर्षांची सेवा पूर्ण झाल्यानंतर कर्मचारी पेन्शनचा हक्कदारही होतो. खासगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी हा सर्वात सुरक्षित बचत पर्याय मानला जातो. पण अनेकांना हे समजत नाही की नोकरी संपण्यापूर्वी ईपीएफ काढल्यास कर लागू शकतो.
ईपीएफमध्ये तीन मार्गांनी होते बचत जमा
ईपीएफमध्ये दर महिन्याला बचत तीन पद्धतींनी जमा होते. कर्मचारी आपली बेसिक पगार आणि भत्त्याचा 12 टक्के हिस्सा जमा करतो आणि नियोक्ता देखील तितकाच वाटा भरतो. त्यावर दरवर्षी सरकारकडून जाहीर होणारे व्याजही जोडले जाते. आर्थिक वर्ष 2024-25 साठी व्याजदर 8.25 टक्के होता.
5 वर्षांपूर्वी पैसे काढल्यास कर लागू होतो का?
ईपीएफसंबंधित कर नियम स्पष्ट आहेत, पण अनेक कर्मचारी त्याची नीट माहिती घेत नाहीत. जर एखाद्या कर्मचाऱ्याने सलग 5 वर्षांची सेवा पूर्ण होण्यापूर्वी ईपीएफची रक्कम काढली, तर त्या रकमेवर कर लागू होऊ शकतो. मात्र 50,000 रुपयांपेक्षा कमी रक्कम काढल्यास टीडीएस कपात केली जात नाही. तसेच जुना ईपीएफ खाते नवीन नियोक्त्याच्या खात्यात ट्रान्सफर करून एकत्र सेवा 5 वर्षे किंवा त्याहून अधिक झाली तर टीडीएस लागत नाही.
नोकरी बदलताना सर्वात मोठी चूक
नोकरी बदलताना अनेक कर्मचारी ईपीएफ ट्रान्सफर न करता थेट पैसे काढून घेतात. ते सोपे वाटते, पण दीर्घकालीन दृष्टीने हे नुकसानकारक ठरते. ईपीएफचे व्याज आणि कॉर्पस दोन्ही कमी होतात. त्यामुळे नोकरी बदलताना ईपीएफ ट्रान्सफर करणेच योग्य.
10 टक्क्यांपेक्षा जास्त टीडीएस कधी कपात होतो?
जर एखाद्या कर्मचाऱ्याने 5 वर्षांची सेवा पूर्ण केली नसेल आणि 50,000 रुपयांपेक्षा जास्त रक्कम काढली, तर 10 टक्के टीडीएस लागू होतो. पॅन न दिल्यास टीडीएसची दर 20 टक्क्यांपर्यंत वाढते. ज्या कर्मचाऱ्यांचे उत्पन्न करमुक्त आहे, ते फॉर्म 15G किंवा 15H भरून टीडीएसपासून वाचू शकतात.
5 वर्षांपूर्वी ईपीएफ काढण्याचा नियम
ईपीएफचा मुख्य हेतू म्हणजे मोठा निवृत्ती निधी तयार होणे. पण 5 वर्षांची सेवा पूर्ण होण्यापूर्वी पैसे काढल्यास कर नियम लागू होतात, तर खाते ट्रान्सफर केल्यास कोणताही टीडीएस लागत नाही. वारंवार नोकरी बदलणाऱ्यांसाठी ईपीएफ ट्रान्सफर करणेच योग्य पर्याय ठरतो.
(डिस्क्लेमर: ही माहिती सर्वसाधारण मार्गदर्शनासाठी असून, अधिक माहितीसाठी EPFO च्या संकेतस्थळाला भेट द्यावी किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.)
