मुंबई, २१ मे २०२५: वाढत्या वीजबिलांनी सर्वसामान्य घरांचे अर्थकारण विस्कळीत होत असताना महाराष्ट्र सरकारने एक असामान्य योजना जाहीर केली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली राबवण्यात येणाऱ्या ‘स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र आवासीय रूफ टॉप (स्मार्ट) योजने’त दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबांना अवघ्या २५०० रुपयांत छतावर सौरऊर्जा संच मिळणार आहे — आणि हे एकदाच भरले की पुढची २५ वर्षे वीजबिलाचे टेन्शनच नाही. पण या योजनेत ‘प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य’ असल्याने अर्ज करण्याची घाई करणे गरजेचे आहे.
महत्त्वाची माहिती — या योजनेचा लाभ राज्यातील सुमारे ५ लाख घरगुती वीज ग्राहकांना मिळणार आहे. जागा मर्यादित असल्याने लवकर अर्ज केल्यास लाभ मिळण्याची शक्यता अधिक आहे.
स्मार्ट योजना म्हणजे काय — BPL कुटुंबांना नक्की किती अनुदान मिळते?
एक किलोवॅट क्षमतेच्या सौरऊर्जा संचाची एकूण किंमत साधारण ५० हजार रुपयांपर्यंत असते. पण स्मार्ट योजनेत दारिद्र्यरेषेखालील ग्राहकांना केंद्र सरकारकडून ₹३०,००० आणि राज्य सरकारकडून ₹१७,५०० असे मिळून ₹४७,५०० चे अनुदान थेट मिळते. उरलेले फक्त ₹२,५०० स्वतः भरायचे — बस्स! ही योजना केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री सूर्यघर मोफत वीज योजनेशी जोडलेली असल्याने दुहेरी अनुदानाचा लाभ मिळतो.
स्मार्ट योजनेसाठी कोण पात्र आहे — पात्रता अटी काय आहेत?
स्मार्ट योजना — पात्रता अटी
- दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) घरगुती वीज ग्राहक — १ लाख ५४ हजार लाभार्थी
- आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील ग्राहक — ३ लाख ४५ हजार लाभार्थी
- महिना १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापरणाऱ्या ग्राहकांना प्राधान्य
- SC/ST प्रवर्गातील ग्राहकांना अतिरिक्त अनुदानाचा लाभ
- घरावर छत असणे आवश्यक (रूफटॉप संच बसवण्यासाठी)
एक किलोवॅट सौरसंचातून दरमहा किती वीज मिळते?
महावितरणच्या माहितीनुसार, १ किलोवॅट क्षमतेच्या सौरऊर्जा संचातून दरमहा सुमारे १२० युनिट वीज तयार होते. जे कुटुंब महिन्याला १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापरते, त्यांची संपूर्ण वीज गरज या एकाच संचातून भागू शकते. आणि जर वीज जास्त तयार झाली, तर ती महावितरणला विकता येते — म्हणजे वीजबिल शून्य होण्याबरोबरच अतिरिक्त उत्पन्नाचाही मार्ग मोकळा होतो. सौरऊर्जा प्रकल्पाची कार्यक्षमता साधारणतः २५ वर्षांपर्यंत असते.
स्मार्ट योजनेसाठी अर्ज कसा करायचा — महावितरणची प्रक्रिया
अर्ज करण्याचे मार्ग
- ऑनलाइन: महावितरणच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन अर्ज भरा
- ऑफलाइन: जवळच्या महावितरण शाखा कार्यालयाशी संपर्क करा
- उपविभाग कार्यालय: संबंधित उपविभाग कार्यालयात जाऊन आवश्यक माहिती घ्या
- जळगाव, धुळे, नंदुरबार जिल्ह्यातील ग्राहकांनी जळगाव परिमंडल मुख्य अभियंत्यांशी संपर्क करावा
या योजनेचा पर्यावरणावर काय परिणाम होणार?
वाढत्या महागाईच्या काळात वीजबिलाचा बोजा कमी करण्यासोबतच ही योजना एक मोठे पर्यावरणीय उद्दिष्टही साधते. कोळसा आणि इंधनावर आधारित वीजनिर्मितीमुळे होणारे कार्बन उत्सर्जन कमी करणे हाही या योजनेमागील उद्देश आहे. ग्रामीण आणि शहरी भागात हरित ऊर्जेचा प्रसार वाढेल आणि पारंपरिक वीजनिर्मितीवरचा ताण कमी होईल, असे सांगितले जात आहे.
✅ या गोष्टी करा
लवकरात लवकर अर्ज करा — जागा मर्यादित आहेत
BPL कार्ड तयार ठेवा — पात्रता सिद्ध करण्यासाठी
SC/ST प्रमाणपत्र असल्यास जोडा — अतिरिक्त अनुदान मिळेल
महावितरणच्या अधिकृत संकेतस्थळावरूनच अर्ज करा
❌ या चुका करू नका
दलाल किंवा एजंटला पैसे देऊ नका — योजना थेट सरकारची आहे
बनावट वेबसाइटवर अर्ज भरू नका
उशीर करू नका — ‘प्रथम येणाऱ्यास प्रथम’ हे तत्त्व लागू आहे
चुकीची माहिती भरू नका — अर्ज नाकारला जाऊ शकतो
थोडक्यात — Key Points
- योजनेचे नाव: स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र आवासीय रूफ टॉप (स्मार्ट) योजना
- BPL ग्राहकांना स्वतः भरायची रक्कम: फक्त ₹२,५००
- एकूण अनुदान (BPL): ₹४७,५०० (केंद्र ₹३०,००० + राज्य ₹१७,५००)
- SC/ST ग्राहकांना स्वतः भरायची रक्कम: ₹५,०००
- आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल ग्राहकांना: ~₹१०,०००
- एकूण लाभार्थी: सुमारे ५ लाख कुटुंबे
- मासिक वीज निर्मिती: सुमारे १२० युनिट
- संचाची आयुर्मर्यादा: २५ वर्षे
- अर्ज: महावितरण अधिकृत संकेतस्थळ किंवा जवळच्या शाखा कार्यालयात
तुमच्या घरातही हे शक्य आहे — ही माहिती फक्त तुमच्यापुरती ठेवू नका!
गरजू कुटुंबांपर्यंत ही योजना पोहोचावी म्हणून WhatsApp वर नक्की शेअर करा — एक share अनेकांचे वीजबिल वाचवू शकते.

