EPFO सदस्य असाल आणि नोकरीत बदल किंवा ब्रेक घेतला असेल, तर तुमच्या पीएफ खात्याशी संबंधित काही महत्त्वाचे नियम जाणून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. अनेक जणांना असा प्रश्न पडतो की, नोकरी नाही तरीही पीएफ खात्यावर व्याज मिळतो का? याच संदर्भात EPFO ने स्पष्ट नियम ठरवले आहेत. याचा योग्य उपयोग केल्यास भविष्याची आर्थिक योजना अधिक भक्कम होऊ शकते.
EPFO खाते अॅक्टिव्ह असताना काय होते?
जेव्हा एखादी व्यक्ती नोकरी करते, तेव्हा त्याच्या पगारातून 12% रक्कम पीएफमध्ये जमा होते आणि तितकीच रक्कम कंपनीकडूनही जमा केली जाते. ही रक्कम कर्मचारी भविष्य निधी संघटना (EPFO) मार्फत तुमच्या खात्यात जाते. नोकरी बदलल्यानंतरही हे खाते सुरूच राहते आणि नवीन नोकरीतील योगदान त्यात जोडले जाते. मात्र, काही वेळा नोकरी सुटल्यावर खाते अॅक्टिव्ह असते पण नवीन योगदान होत नाही.
नोकरी गेल्यावर खाते अॅक्टिव्ह असलं तरी व्याज मिळेल का?
EPFO च्या नियमांनुसार, जर पीएफ खात्यावर 3 वर्षांपर्यंत कोणतेही नवीन योगदान झाले नाही, तर त्या खात्यावर व्याज मिळणे थांबते. म्हणजेच, बेरोजगार असल्यास किंवा नवीन नोकरी मिळाली नाही आणि तुम्ही पीएफमध्ये काहीही भरत नाही, तर 3 वर्षांनंतर व्याज मिळणार नाही. त्यामुळे तुमच्या खात्यावर नवीन योगदान होणे खूप गरजेचे आहे.
सदस्यत्व कायम ठेवण्यासाठी काय करता येईल?
EPFO च्या अधिकृत वेबसाईटनुसार, पीएफ सदस्यत्वावर कोणतीही बंदी नाही. नोकरी सोडल्यावरही खाते चालू ठेवता येते. परंतु, नियमित योगदान न झाल्यास ते इनअॅक्टिव्ह होते. त्यामुळे, नोकरीत असताना किंवा नंतरही खाते कसे सुरू ठेवावे हे समजून घेणे आवश्यक आहे. खाजगी किंवा स्वयंपूर्ण योगदान करूनही खाते अॅक्टिव्ह ठेवता येते.
बेरोजगारीत किती रक्कम काढता येते?
जर एखादी व्यक्ती नोकरीवरून हटली असेल किंवा आपोआपच बेरोजगार झाली असेल, तर EPFO अंतर्गत ठराविक अटींवर रक्कम काढता येते. EPFO च्या नियमानुसार,
- जर तुम्ही 1 महिना बेरोजगार असाल, तर जमा झालेल्या एकूण रकमेपैकी 75% रक्कम तुम्ही काढू शकता.
- जर तुम्ही 2 महिने किंवा अधिक कालावधीसाठी बेरोजगार असाल, तर संपूर्ण रक्कम काढण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
ही रक्कम ऑनलाईन EPFO पोर्टलवरून अर्ज करून सहज काढता येते. मात्र, सर्व संबंधित माहिती आणि कागदपत्रं अपलोड करणे आवश्यक आहे.
EPFO खाते वापरून आर्थिक नियोजन कसे करावे?
पीएफ म्हणजे केवळ बचतीचं साधन नसून, भविष्याच्या आर्थिक स्थैर्याचा मजबूत आधार आहे. या खात्याचा वापर फक्त निवृत्तीनंतर नव्हे, तर बेरोजगारी, आकस्मिक गरज किंवा कुटुंबातील इमर्जन्सीमध्येही करता येतो. त्यामुळे, त्याचे व्यवस्थापन सुज्ञपणे करणे आणि नियमांनुसार चालणे फायदेशीर ठरते.
Disclaimer: वरील माहिती ईपीएफओच्या अधिकृत स्त्रोतांवर आधारित असून यामध्ये कोणतेही आर्थिक सल्ले देण्यात आलेले नाहीत. पीएफ संबंधित निर्णय घेण्यापूर्वी अधिकृत वेबसाईट किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
