केंद्रीय सरकारच्या लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी आणि निवृत्तिवेतनधारकांसाठी आनंदाची बातमी आहे. AICPI-IW (All India Consumer Price Index–Industrial Workers) च्या डिसेंबर 2025 च्या आकड्यानुसार, जनवरी 2026 पासून Dearness Allowance (DA) मध्ये 2% वाढ निश्चित मानली जात आहे. यामुळे सध्याचा 58% दर थेट 60% वर जाणार आहे. आता सर्वांना फक्त अधिकृत घोषणेची प्रतीक्षा आहे.
होळीपूर्वी DA वाढीची घोषणा होणार?
सर्वात मोठा प्रश्न म्हणजे, सरकार होळीपूर्वी DA वाढीची घोषणा करेल का? यंदा होळी 3 मार्च 2026 रोजी आहे. परंपरेनुसार, सरकार वर्षातून दोनदा (जनवरी आणि जुलै) DA वाढवते, पण घोषणा बहुतेक वेळा मार्च किंवा सप्टेंबर/ऑक्टोबरमध्ये होते. काही वेळा मोठ्या सणांपूर्वी, जसे की होळी किंवा दिवाळी, घोषणा केली जाते जेणेकरून कर्मचाऱ्यांना सणापूर्वी दिलासा मिळू शकेल. मात्र, हे प्रत्येक वेळी घडेलच असे नाही.
उदाहरणार्थ, 2025 मध्ये होळी 14 मार्चला होती, पण DA वाढीची घोषणा 28 मार्चला झाली होती. दुसऱ्या टप्प्यातील वाढ 1 ऑक्टोबर 2025 रोजी जाहीर झाली, तर दिवाळी 20 ऑक्टोबरला होती. म्हणून सणापूर्वी घोषणा होण्याची शक्यता असते, पण नेमकी तारीख निश्चित नसते.
ऑल इंडिया NPS Employees Federation चे राष्ट्रीय अध्यक्ष मनजीत सिंह पटेल यांचे मत आहे की यावेळी सरकार होळीपूर्वी घोषणा करू शकते, तरीही औपचारिक आदेश एप्रिलमध्ये येऊ शकतो.
DA का महत्वाचे? उदाहरणातून समजून घ्या
DA (Dearness Allowance) कर्मचाऱ्यांसाठी का महत्वाचे आहे, हे एक उदाहरण पाहूया. 7th Pay Commission नुसार, Group D च्या एंट्री लेव्हल कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार 18,000 रुपये आहे, जो 1 जानेवारी 2016 पासून लागू आहे. 7th Pay Commission ची मुदत 31 डिसेंबर 2025 रोजी संपली आहे आणि 8th Pay Commission लागू होण्यास वेळ लागू शकतो.
या काळात कर्मचाऱ्यांचा बेसिक पगार स्थिर राहील, पण DA प्रत्येक सहा महिन्यांनी वाढत राहील, म्हणून एकूण पगारात वाढ होत राहील.
जर 18,000 रुपयांच्या बेसिक पगारावर 58% DA मिळत असेल, तर DA ची रक्कम 10,440 रुपये होते आणि एकूण पगार 28,440 रुपये होतो. जर DA 60% झाला, तर DA 10,800 रुपये होईल आणि बेसिक+DA मिळून 28,800 रुपये होतील. याशिवाय House Rent Allowance (HRA) आणि वार्षिक 3% वाढ वेगळी मिळते. वरिष्ठ कर्मचाऱ्यांना इतर अनेक भत्ते मिळतात, जे एकूण पगारावर मोठा परिणाम करतात.
DA कसे कॅल्क्युलेट होते?
DA ची गणना 12 महिन्यांच्या AICPI-IW च्या सरासरीवर होते. डिसेंबर 2025 पर्यंत 12 महिन्यांची सरासरी 145.54 आहे. 2016 बेस इयरच्या आकड्यांना 2001 बेसशी जोडण्यासाठी 2.88 चा फॅक्टर लावला जातो. ठराविक फॉर्म्युल्यानुसार DA सुमारे 60.33% होते. सरकार नेहमी round figure मध्ये घोषणा करते, म्हणून 60% मानले जात आहे. म्हणजेच, जानेवारी 2026 पासून DA 58% वरून 60% होणे जवळपास निश्चित आहे— आता सर्वांचे लक्ष सरकारच्या अधिकृत आदेशाकडे लागले आहे.
कर्मचाऱ्यांसाठी पुढील काय?
DA वाढीमुळे लाखो केंद्रीय कर्मचाऱ्यांच्या आणि निवृत्तिवेतनधारकांच्या पगारात थेट वाढ होणार आहे. 8th Pay Commission लागू होईपर्यंत, DA वाढ हेच एकमेव मार्ग आहे ज्यामुळे एकूण पगारात वाढ होईल. त्यामुळे, कर्मचाऱ्यांनी अधिकृत घोषणेची वाट पाहावी आणि आपल्या आर्थिक नियोजनात या बदलाचा विचार करावा.
DA वाढीमुळे महागाईच्या काळात कर्मचाऱ्यांना थोडा दिलासा मिळेल. पण, 8th Pay Commission लागू होईपर्यंत मोठ्या पगारवाढीची अपेक्षा ठेवू नये. आपल्या खर्चाचे नियोजन करताना, DA वाढीचा लाभ आणि भविष्यातील वेतन आयोगाच्या बदलांचा विचार करणे आवश्यक आहे.
डिस्क्लेमर: या लेखातील माहिती विविध सरकारी आकडेवारी आणि तज्ज्ञांच्या मतांवर आधारित आहे. अधिकृत आदेश किंवा सरकारच्या घोषणेशिवाय अंतिम निर्णय निश्चित मानू नये. आर्थिक नियोजन करताना अधिकृत घोषणांची वाट पहावी.
