राज्यातील महिलांसाठी सुरू करण्यात आलेल्या लाडकी बहीण योजनेबाबत मोठा आणि महत्त्वाचा बदल समोर आला आहे. या योजनेअंतर्गत लाभ घेणाऱ्या महिलांच्या संख्येत मोठी घट झाल्याची माहिती समोर आली आहे. विशेष म्हणजे, तब्बल 90 लाख महिलांची नावे या योजनेतून वगळण्यात आल्याने अनेक लाभार्थ्यांवर त्याचा थेट परिणाम होणार आहे.
ही योजना राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल महिलांना मदत करण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आली होती. त्यामुळे या योजनेतून इतक्या मोठ्या संख्येने महिलांची नावे कमी होणे ही मोठी घडामोड मानली जात आहे.
लाडकी बहीण योजना काय आहे?
राज्यातील ज्या कुटुंबांचे वार्षिक उत्पन्न अडीच लाख रुपयांपेक्षा कमी आहे, अशा महिलांसाठी ही योजना सुरू करण्यात आली होती. या योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना दर महिन्याला 1500 रुपये सन्मान निधी दिला जातो. त्यामुळे अनेक महिलांसाठी ही योजना आर्थिक आधार ठरली होती.
विधानसभा निवडणुकीच्या काही महिन्यांपूर्वी या योजनेची घोषणा करण्यात आली होती. त्यानंतर ही योजना महिला वर्गात मोठ्या प्रमाणावर लोकप्रिय ठरली. तसेच या योजनेचा राजकीय पातळीवरही परिणाम झाल्याचे दिसून आले.
केवायसी बंधनकारक का करण्यात आली?
योजना सुरू करताना सरकारने काही अटी घालून दिल्या होत्या. मात्र, अनेक महिला पात्र नसतानाही या योजनेचा लाभ घेत असल्याचे सरकारच्या निदर्शनास आले. त्यामुळे लाभ फक्त पात्र महिलांपर्यंत पोहोचावा या उद्देशाने केवायसी बंधनकारक करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी महिलांना संधी देण्यात आली होती. यासाठी दोन वेळा मुदतवाढ देखील देण्यात आली होती. शेवटी 31 डिसेंबर 2025 ही अंतिम मुदत निश्चित करण्यात आली होती.
केवायसी न केल्याचा थेट परिणाम
अनेक महिलांनी दिलेल्या अंतिम मुदतीपर्यंत केवायसी पूर्ण केली नाही. त्यामुळे अशा महिलांना या योजनेतून अपात्र ठरवण्यात आले आहे. याशिवाय काही महिलांनी केवायसी केली असली तरी तांत्रिक अडचणींमुळे त्यांना पैसे मिळत नव्हते.
अशा महिलांना दिलासा देण्यासाठी चूक दुरुस्त करण्यासाठी अतिरिक्त मुदत देण्यात आली आहे. त्यामुळे ज्यांना तांत्रिक अडचणी आल्या होत्या, त्यांना पुन्हा संधी मिळणार आहे.
90 लाख महिलांची नावे का वगळली?
उपलब्ध माहितीनुसार, या योजनेतील लाभार्थ्यांची संख्या पूर्वी 2.26 कोटी इतकी होती. मात्र आता ती संख्या घटून 1.53 कोटींवर आली आहे. याचा अर्थ जवळपास 90 लाख महिलांची नावे या योजनेतून वगळण्यात आली आहेत.
या मोठ्या घटेमागे दोन प्रमुख कारणे समोर आली आहेत. पहिले म्हणजे, ज्या महिला सरकारने ठरवलेल्या अटींमध्ये बसत नाहीत त्यांची नावे वगळण्यात आली आहेत. दुसरे म्हणजे, ज्या महिलांनी केवायसी पूर्ण केलेली नाही त्यांनाही अपात्र ठरवण्यात आले आहे.
पुढे महिलांनी काय करावे?
या बदलाच्या पार्श्वभूमीवर महिलांनी आपल्या कागदपत्रांची आणि पात्रतेची पडताळणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. विशेषतः ज्यांना अजूनही तांत्रिक अडचणी येत आहेत, त्यांनी उपलब्ध मुदतीत आवश्यक दुरुस्ती करणे गरजेचे आहे.
कारण या योजनेचा लाभ सुरू ठेवण्यासाठी सर्व अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे. अन्यथा लाभ बंद होण्याची शक्यता कायम राहू शकते.
निष्कर्ष
लाडकी बहीण योजनेतून 90 लाख महिलांची नावे वगळली जाणे ही मोठी आणि परिणामकारक घडामोड आहे. या प्रक्रियेमुळे केवळ पात्र महिलांनाच लाभ देण्याचा सरकारचा प्रयत्न दिसून येतो.
मात्र या बदलामुळे अनेक महिलांवर परिणाम होणार असल्याने त्यांनी वेळेत आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करणे आणि अधिकृत माहितीवर लक्ष ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
