नवीन वर्षाच्या सुरुवातीलाच केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी दिलासादायक निर्णय समोर आला आहे. वित्त मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील Department of Financial Services (DFS) ने केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांसाठी समग्र वेतन खाते पॅकेज सुरू केले आहे. एका सिंगल salary account मधून banking, insurance आणि card benefits मिळावेत, हा या योजनेमागचा उद्देश आहे. हे खाते पूर्णपणे zero balance salary account असेल आणि त्यासोबत कमी व्याजदरात कर्ज, विमा संरक्षण तसेच airport lounge access सारख्या सुविधा दिल्या जाणार आहेत.
समग्र वेतन खाते म्हणजे नेमके काय?
हे समग्र वेतन खाते केंद्र सरकारच्या Group A, Group B आणि Group C मधील सर्व कर्मचाऱ्यांसाठी उपलब्ध आहे. सरकारने सर्व केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या विद्यमान salary account चे public sector bank मध्ये upgrade किंवा migrate करण्याचे आवाहन केले आहे, जेणेकरून या नव्या सुविधांचा लाभ घेता येईल. मात्र Group D कर्मचाऱ्यांचा या योजनेत समावेश करण्यात आलेला नाही. तसेच autonomous bodies मधील कर्मचाऱ्यांना ही सुविधा मिळणार की नाही, याबाबत अद्याप स्पष्टता देण्यात आलेली नाही.
बँकिंग सुविधांमध्ये काय मिळणार?
या खात्याचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे पूर्णपणे zero balance account असेल. RTGS, NEFT आणि UPI transactions कोणत्याही शुल्काशिवाय करता येणार आहेत. यासोबतच cheque book सुविधा, locker rent मध्ये सवलत तसेच home loan, education loan, vehicle loan आणि personal loan वर तुलनेने कमी interest rate आणि कमी processing fees दिल्या जातील. कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबीयांनाही काही banking benefits मिळणार आहेत. मात्र या सुविधा संबंधित bank आणि कर्मचाऱ्याच्या cadre नुसार बदलू शकतात.
विमा आणि कार्डशी संबंधित फायदे
या समग्र वेतन खात्यात विमा संरक्षणालाही मोठे महत्त्व देण्यात आले आहे. कर्मचाऱ्यांना personal accident insurance अंतर्गत सुमारे 1.5 crore रुपयांचे संरक्षण मिळेल. air accident insurance अंतर्गत 2 crore रुपयांपर्यंतचे कव्हर दिले जाणार आहे. याशिवाय 20 lakh रुपयांपर्यंतचे in-built term life insurance देखील या खात्यात समाविष्ट असेल, जे गरजेनुसार वाढवता येऊ शकते. health insurance अंतर्गत कर्मचारी आणि त्याच्या कुटुंबीयांना कव्हर मिळणार आहे. तसेच debit card आणि credit card वर airport lounge access, reward points आणि cashback सारख्या सुविधा दिल्या जातील.
कर्मचाऱ्यांसाठी काय आहे फायदा?
या योजनेमुळे केंद्रीय कर्मचाऱ्यांना वेगवेगळ्या सेवांसाठी स्वतंत्र खाते किंवा विमा पॉलिसी घेण्याची गरज भासणार नाही. एका salary account मधूनच banking, insurance आणि card benefits मिळणार असल्याने वेळ आणि खर्च दोन्हीची बचत होणार आहे. विशेषतः loan interest rate, insurance cover आणि digital banking सुविधांमुळे केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांचे आर्थिक नियोजन अधिक सोपे होणार आहे.

