Mutual Fund: आजकाल गुंतवणूकदारांमध्ये म्युच्युअल फंड हा लोकप्रिय पर्याय बनला आहे. कारण बँकेच्या ठेवीपेक्षा इथे चांगला परतावा (Return) मिळण्याची शक्यता जास्त असते. मात्र हा परतावा पूर्णपणे शेअर बाजारातील चढ-उतारांवर अवलंबून असतो. त्यामुळे म्युच्युअल फंडमध्ये पैसे गुंतवण्याआधी जोखमीची पातळी, परफॉर्मन्स आणि लागणारे चार्जेस समजून घेणे आवश्यक आहे.
म्युच्युअल फंडमधील जोखीम कशी तपासावी?
1. बीटा (Beta): बीटा 1 पेक्षा कमी असल्यास फंड तुलनेने कमी जोखमीचा मानला जातो. तर 1 पेक्षा जास्त बीटा असल्यास त्या फंडात रिस्क जास्त असतो.
2. स्टँडर्ड डेविएशन (Standard Deviation): दोन फंड्सची तुलना करताना स्टँडर्ड डेविएशन पाहिले जाते. याचे टक्केवारी जितकी कमी तितका फंड कमी जोखमीचा मानला जातो. उदा. 5% डेविएशन असलेला फंड 10% डेविएशन असलेल्या फंडापेक्षा कमी रिस्की असेल.
3. शार्प रेश्यो (Sharpe Ratio): यामुळे फंडाच्या परताव्यातील जोखमीची कल्पना येते. जर शार्प रेश्यो 1.00 पेक्षा कमी असेल तर रिस्क कमी असतो. 1.00 ते 1.99 दरम्यान असेल तर जोखीम सामान्य, 2.00 ते 2.99 दरम्यान असेल तर जोखीम जास्त आणि 3 पेक्षा जास्त असेल तर जोखीम खूपच जास्त मानली जाते.
फक्त जोखीमच नव्हे, या गोष्टींचीही घ्या दखल
फंडाचा परफॉर्मन्स: फक्त 1-2 वर्षांचा नाही तर दीर्घकालीन (5-10 वर्षांचा) परफॉर्मन्स तपासणे गरजेचे आहे. यामुळे फंडाची सातत्यपूर्ण परतावा देण्याची क्षमता समजते.
चार्जेस तपासा: म्युच्युअल फंडमध्ये एक्स्पेन्स रेश्यो, एक्झिट लोड, मॅनेजमेंट फी असे विविध चार्जेस असतात. विशेषतः एक्झिट लोड म्हणजे वर्षाआधी पैसे काढल्यास कंपनीकडून आकारला जाणारा चार्ज – त्यामुळे आधीच माहिती करून घेणे आवश्यक आहे.
योग्य तुलना करा: वेगवेगळ्या कॅटेगरीतील फंड्सची तुलना करण्याऐवजी समान प्रकारच्या फंड्समध्ये तुलना करणे जास्त फायदेशीर ठरते.
निष्कर्ष
म्युच्युअल फंड हे दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी उत्तम साधन आहे, मात्र त्यात उतावीळपणे गुंतवणूक न करता जोखीम, परफॉर्मन्स आणि चार्जेस तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. योग्य माहितीच्या आधारावर निर्णय घेतल्यास म्युच्युअल फंड तुमच्या संपत्ती निर्मितीचा मजबूत पाया ठरू शकतो.
