Indian Railways: त्योहारांच्या काळात भारतीय रेल्वेच्या तिकिटांची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. दिवाळी आणि छठ यांसारख्या सणांच्या निमित्ताने प्रवासी घर जाण्यासाठी IRCTC अॅप किंवा पोर्टलवरून तिकिटे बुक करतात. पण, अनेकदा आपत्तिमुळे प्रवाशांना शेवटच्या क्षणी तिकिटे रद्द करावी लागतात. जसे की, सुट्टी न मिळणे, प्रवासाचा दिवस बदलणे, तिकिट वेटिंगमध्ये राहणे किंवा ट्रेन रद्द होणे.
तिकिट रद्द करण्याचे नियम
IRCTC अॅप किंवा पोर्टलवरून बुक केलेली तिकिटे ऑनलाइन रद्द करता येतात. त्यानंतर रिफंड मिळतो. कन्फर्म तिकीट 48 तासांपेक्षा आधी रद्द केले तर एग्जीक्यूटिव्ह क्लाससाठी 240 रुपये + GST आणि एसी चेअर कारसाठी 180 रुपये + GST शुल्क लागेल.
कन्फर्म तिकीट रद्द करण्याचे शुल्क
तिकीट 48 तासांपासून 12 तासांपर्यंत रद्द केल्यास, सर्व एसी क्लाससाठी भाड्याचे 25% शुल्क लागेल. हे शुल्क किमान रद्दीकरण शुल्क आणि GST व्यतिरिक्त असेल. 12 तासांपासून 4 तासांपर्यंत तिकीट रद्द केल्यास भाड्याचे 50% शुल्क लागेल.
वेटिंग तिकीट रद्द करण्याचे नियम
वेटिंग तिकीट ऑनलाइन रद्द केल्यास, रेल्वे प्रति प्रवासी 20 रुपये + GST कट करून रिफंड देईल. पण, तिकीट ट्रेनच्या प्रस्थानापूर्वी 4 तासांपूर्वी रद्द केले जावे लागेल. चार्ट बनल्यानंतरही तिकीट वेटिंगमध्ये असेल, तर ते आपोआप रद्द होईल.
आंशिक कन्फर्म तिकीट रद्द करण्याचे नियम
पार्टी ई-तिकिट किंवा कुटुंबीय ई-तिकिटावर काही प्रवाशांचे तिकीट कन्फर्म आणि उरलेले वेटिंगमध्ये असेल तर, ट्रेनच्या प्रस्थानापूर्वी 4 तासांपर्यंत तिकीट रद्द केल्यास कन्फर्म प्रवाशांना संपूर्ण भाड्याचा रिफंड मिळेल.
ट्रेन 3 तासांपेक्षा जास्त उशीर झाल्यास
ट्रेन 3 तासांपेक्षा जास्त उशीर झाल्यास आणि प्रवास केला नाही, तर कन्फर्म तिकीटधारकांना कोणतेही शुल्क न लावता संपूर्ण भाडा परत मिळेल.
टिकिट रद्द करण्याची प्रक्रिया
- IRCTC अॅप किंवा वेबसाइटवर लॉगिन करा.
- ‘Booked Tickets’ किंवा ‘My Transactions’ सेक्शन उघडा.
- रद्द करावयाचे तिकीट निवडा.
- ‘Cancel Ticket’ बटणावर क्लिक करा.
- पार्टी किंवा कुटुंबीय ई-तिकिट असल्यास, रद्द करावयाचे प्रवासी निवडा.
- टिकिट रद्द करण्याची पुष्टी करा.
- कॅन्सलेशन शुल्क आणि अंदाजित रिफंड रक्कम पाहा.
- रद्द केल्यानंतर रिफंड IRCTC प्रणालीनुसार प्रक्रिया होईल.
कॉल करून तिकीट रद्द
रेल्वे हेल्पलाइन नंबर 139 वर कॉल करून तिकीट रद्द करू शकता. तिकीट बुक करताना दिलेल्या नंबरवरून कॉल करा. ‘Option 4 – Ticket Cancellation’ निवडून PNR आणि ट्रेनची माहिती द्या. OTP द्वारे कन्फर्म करा.
तिकीट रद्द करण्याची प्रक्रिया सोपी आहे, पण नियम आणि शुल्कांची माहिती असणे महत्वाचे आहे. त्यामुळे प्रवासाच्या आधी नियम समजून घेणे आवश्यक आहे.
डिस्क्लेमर: वरील माहिती सामान्य जनतेच्या माहितीसाठी आहे. कृपया रेल्वेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन ताज्या माहितीसाठी तपासणी करा.
